Eğitim, staj veya mesleki formasyon amacıyla verilen bir oturum izni yasal gerekliliklerin yerine getirilmesi halinde iş veya serbest meslek oturum iznine çevrilebilir.
‘Cutro Kararnamesi’ (20 Mart tarihli 23 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 5 Mayıs 2023 tarihli 50 sayılı Kanuna dönüştürülmüştür), bu izinlerin çevrilmesini yıllık iş kotaları kararnamesinde öngörülen bir kotanın mevcudiyetine bağlı kılan hükmü yürürlükten kaldırmıştır. Buna göre bu izinler, hala geçerli olmaları koşuluyla, artık yılın herhangi bir zamanında ve sayısal sınırlama olmaksızın çevrilebilir.
Eğitim amaçlı verilen bir oturma izninin çalışma sebebiyle oturum iznine cevirilmesi ne zaman talep edilebilir?
Genel olarak, oturum iznini başka tür oturum iznine çevirim ancak çevirme talebinde bulunduğunuz oturma izni hala geçerliyse ve dolayısıyla süresi dolmamışsa mümkündür.
Ancak Danıştay, bu koşulun esnek bir şekilde yorumlanması gerektiğine ve belirli koşullar altında, oturma iznini çevirme başvurusunda gecikmenin bu hakkı kullanma hakkının kaybedilmesi için bir neden teşkil etmediğine karar vermiştir (bkz. 11 Kasım 2021 tarihli karar).
Çevirme talebi, üniversiteye (lisans, yüksek lisans veya doktora) devam etmek için verilen izinlerde veya İtalya’da halihazırda bulunan yabancıların reşit olmaları durumunda eğitim sürecinin tamamlanmasından önce de yapılabilir. Öte yandan, mesleki eğitim programlarına katılmak ya da İtalya’da staj yapmak üzere verilen eğitim izinleri söz konusu olduğunda, çevirme ancak mesleki eğitim programı ya da staj dönemi tamamlandıktan sonra mümkündür.
Eğitim nedeniyle verilen bir oturma izninin çalışmaya çevrilmesini talep etmek için gereken şartlar nelerdir?
Eğitim, mesleki formasyon veya staj nedeniyle verilen bir oturum izninin çevrilmesini talep etmeden önce, çevrim için yasanın gerekliliklerini karşıladığınızı doğrulamanız gerekir.
Eğitimden istihdam sebebiyle çalışma oturumuna geçiş talebi durumunda, başvuruyu sunarak oturum sözleşmesinin düzenlenmesi için Sportello Unico’ya çağrılmayı talep ediyorsunuz ve Form Q’ya yazılmış ve işveren tarafından imzalanmış bir istihdam için oturum sözleşmesi teklifine sahip olduğunuzu beyan ediyorsunuz. İşveren, uygulanacak Kollektif İş Sözleşmesinin sözleşmesinin türü, seviye/beceriler ve haftalık çalışma saatleri, istihdam yeri vb. hakkında bilgileri içeren teklif, randevu sırasında Sportello Unico’ya sunulmalıdır. Her halükarda, eğitim nedeniyle verilen izinler çalışma oturumuna çevrilmeden önce bile, yıllık 1.040 saat sınırı saklı kalmak kaydıyla, haftada 20 saati aşmayan bir süre için, istihdam sebebiyle çalışma faaliyetinin yürütülmesiyle uyumludur. Çevirme talebinde bulunulması halinde, önerilen oturum sözleşmesinde öngörülen çalışma süresi haftada 20 saatten fazla olmalıdır.
Eğitimden serbest mesleğe geçiş talebi durumunda, başvuru Sportello Unico’nun serbest meslek için gerekli şartlara sahip olunduğunun belgelenmesini gerektirir. Başvuran, Sportello Unico’ya randevu günü çağırıldığ sırada, yürüteceği faaliyete ve bu faaliyeti yürütmek için gerekli mali kaynaklara ilişkin belgelerin bir kopyasını sunmalıdır (sağlık masraflarına katılımdan muafiyet için yasada öngörülen asgari seviyenin üzerindeki gelir, yani 8.500,00 €). İşletme sahibi, tüccar ya da zanaatkar olarak serbest meslek faaliyeti yürütmek isteyenlerin ticaret odasına kayıt yaptırmaları gerekmektedir.
Oturma iznimi çalışmaya dönüştürmek için nasıl başvurabilirim?
Eğitim veya mesleki formasyon veya staj nedeniyle verilen bir oturma izninin çalışma oturum iznine çevrilmesi için başvuru, oturma izni sahibi tarafından İçişleri Bakanlığı’nın portalı üzerinden online olarak yapılmalıdır. Başvur öğrencinin yerleşim yerindeki Göçmenlik Masası’na yönlendirileecektir ve süreç başlayacaktır.
